Gvercinler sitemizde gvercinler ve kular hakknda makaleler, eitli bilgiler yer alr. Popler Yazlar sayfasndan ilgi gren ierikleri takip edebilirsiniz. Gvercinler sitemizde aradnz bulmak iin arama sayfamz kullanabilirsiniz.

Dolapçý

DolapçýTürkiye'de Denizli dýþýnda pek çok bölgede dolapçýlara dönek denildiðini biliniyor, ancak Denizli'de dolapçý ve dönek kesin olarak ayrýlmaktadýr.Bu ayýrým Denizli'li yetiþtiriciler tarafýndan uzun yýllardýr yapýlmakta ve isimlendirilmektedir.

Dolapçý ýrkýný karþýlaþtýrmalarla tanýtmak gerekirse yapýlarý itibariyle Dönekler ile hava oyunlarý itibariyle Kelebekler ile karþýlaþtýrmak gerekir.

Döneklere oranla kýsa boylu, kýsa bacaklý fakat basýk yapýlý döneklere oranla dik duruþludur. Hemen her renkte görülebilen dolapçýlarda gaga renkleri kuþun renk yapýsýna göre deðiþir. Ayrýca, örneðin siyah bir dolapçýda hem beyaz hem siyah gaga rengine rastlanýlabilir.Yabani (sarý) dahil her çeþit göz rengi bulunabilir.Erkekler daima kanatlarýný kuyruk üzerinde taþýrken diþilerde kuyruk altýnda taþýyanlara rastlayabilirsiniz. 14 tel (bazen 16) kuyruk sayýsýna sahip dolapçýlarda kuyruk düzeni aranýlan bir özelliktir.Irk olarak kuyruküstü yað bezesi olmayanlarýn daha iyi netice vereceðine inanýlýr. Hastalýklara açýk döneklere oranla çok daha saðlýklý olan dolapçýlar yine döneklere oranla daha iyi bakýcýdýrlar.

Dolapçý Denizli'de grup uçucusudur. Yine grup olarak uçurulan Azmanlarýn biraz üzerinde veya kýsmen içinde uçarlar. Grup yalnýz dolapçýlardan oluþuyorsa kümes üzerinden ayrýlmayan bir düzenle biraz daðýlarak hýzla yükselirler. Azmanlar gibi birbirlerine çok yanaþýk uçmadýklarý gibi Kelebeklere oranla havada çok fazla daðýlmazlar.Kanat atýþlarý döneklerden daha serttir.Döneklerde görülen pýrýltýya aþýrý duyarlýlýk dolapçýlarda pek görülmez. Kumru, yabani güvercin veya baþka kümeslerden verilen pýrýltýlar dolapçýyý kolay kolay þaþýrtmaz. Öyle ki Denizli'de 15-20 km. mesafeden yarýþma amacýyla býrakýlarak denenmektedirler. Akýllý nesiller Denizli'li kuþçular tarafýndan sýkýca takip edilmektedir. Bunun bir sebebi her akþam üzeri gruplarýn havada birbirleriyle karýþtýrýlmasýdýr. Oyun kaabiliyeti ne kadar ideal olursa olsun iyi bir dolapçý ayný zamanda kümesine sadýk olmalýdýr.

Dolapçý ne kadar yüksekte olursa olsun kümesinden pýrýltýyý gördüðünde derhal yýkýlýr. Burun üzeri kanatlarý tam açýk spiraller çizerek hýzla kümesinin bulunduðu noktaya dalar.Spiraller ne kadar dar ve hýzlý olursa o kadar beðenilir ve seri dolap olarak adlandýrýlýr.Geniþ spiraller çizen ve yavaþ alçalanlara fýrtýkçý adý verilir, beðenilmezler.Dönekte görülen bir kaç metrelik kesintisiz pervane dönüþü dolapçýda görülmez. Kelebek dalýþýndan çok daha seri ve hýzlý bir dalýþla alçalýr. Bilindiði gibi dönek kanatlarýný toplayarak veya hafifçe aralayarak bir kaç metre boyunca düz bir hatta hýzla fýrýldak gibi döner ve belli bir açý veya yükseklik ister. Dolapçý spiralleri takip eder, açý veya yükseklik seçimi yapmaz.Döneklerle melezler dönmeye yakýn oyunlar yapsa da dönüyor sayýlmazlar.

Sakin yaratýlýlýþlý döneklere oranla daha ürkek olan dolapçýlarýn yavrularý uçuþa alýþtýrma esnasýnda kollanmalýdýr. Gruplar eþliðinde alýþtýrýlmaya baþlatýlan yavrular çok çabuk uyum kazanýrlar.Baþka filolarla çarpýþmaya girmeden bir kaç tecrübe geçiren yavru daha sonra güvenilir bir uçucu olacaktýr.

En beðenilen renkleri sütbeyaz, yamalý, çil ve akkuyruklardýr. Döneklere has akbaþ-akkuyruk renklerine çokça rastlanýlýr.Son yýllarda Denizli'de görülen tepelileri Yugoslav kuþlarý ile melezlenmiþtir.Bacaklarýnda tozluk veya paça bulunmaz.

Osmanlý Devletinin balkanlarý fethiyle beraber varlýklý Türk ailelerinin anadolu üzerinden Dönek ýrkýný beraberlerinde götürdüklerini biliyoruz. Bu gün hala balkan ülkelerinde en iyi dönek yetiþtiricileri yaþlý Türklerdir. Çeþitli kaynaklarda bu bilgiler yer almaktadýr. Cumhuriyetimizin kurulýþundan sonra mübadele yýllarýnda tekrar geriye dönen Türk aileleri dönek ýrkýný yanlarýnda geri getirmiþlerdir. Denizli'ye döneklerin getiriliþinin bu yolla olduðu bilinmekle beraber dolapçýlarýn çok daha önceleri güvercinliklerde bulunduklarý bilinen ve söylenen bir gerçektir. En büyük olasýlýk bu iki ýrk uzun yýllar ayrý kalan akrabalardýr.

Derleyen: Ýskender Damgacý

10 Ekim 2008, Cuma, Kategori: Irklar

Copyright by Guvercinler.net
Gvercinler sitemizin btn haklar sakldr. Baz materyaller ve makaleler eitli kaynaklardan derlenmitir.
Sitemizde kular - gvercinler hakknda net ve sade bilgiler, yazlar, resimler, eitli bilgiler makaleler yer almaktadr.