GENEL BÝLGÝLER
Sour crop Ýngilizce adýndan Türkçe’ye çevirerek “ters kursak” olarak adlandýrabileceðimiz bu hastalýðýn bir diðer adý da Candida’dýr. Ancak hastalýk Mycosis, Muget, Yeast ve Trush adlarý ile de bilinmektedir. Fungal bir hastalýktýr. Fungal ( mikotik ) hastalýklar, toplumda yaygýn adý ile mantar hastalýklarý olarak bilinirler. Cadidiasis de sindirim bölgesinde özelliklede üst sindirim bölgesinde görülen müzmin formlu bir mantar hastalýðýdýr. Mantar mikrobunun yerleþerek hastalýða neden olduðu bölge, proventriculus olarak da adlandýrýlan ve kursaktan sonra yemlerin geçtiði ilk durak olan bezlimidedir.
Kümes hayvanlarý, serçeler, su kuþlarý ve güvercinler gibi bir çok kuþ türünde yaygýn olarak gözlenen bir hastalýk türüdür. Hastalýða neden olan mikrop Candida abbicans adý verilen bir mantar organizmasýdýr. Bu mikrop daha çok bozuk yem üzerinde bulunmaktadýr. Güvercinlere bayat ve küflü yem verilmesi hastalýk riskini çok artýrmaktadýr. Güvercinlere verdiðimiz yemlere mutlaka dikkat etmemiz gerekmektedir. Verilen yemlerin taze olduðunun göstergesi bu yemlerin çimlenme yeteneðini kaybetmemiþ olmasýdýr. Yem olarak “kýsýr tohum” kullanýmý doðru deðildir.
HASTALIÐIN SEYRÝ VE BELÝRTÝLERÝ
Mantar mikrobu, bezlimide de küçük yaralara neden olmaktadýr. Bu yaralar ufak boðumlar oluþturarak zaman zaman bir aþaðýda yer alan ve taþlýk adý ile bilinen kaslýmideye yemlerin geçiþini engellemektedir. Bu durum bezlimide de yemlerin birikerek buranýn þiþmesine neden olur. Bu þiþlik bezlimideyi çevreleyen kan damarlarýna basýnç yapar ve yer yer bu damarlarýn patlayarak kanamasýna neden olur. Bu kanama güvercinin aðzýndan kan gelmesi þeklinde kendini gösterir. Bazen yuva içinde yerde gördüðümüz ve anlam veremediðimiz kan birikintilerinin nedeni bu tür bir kanama olabilir.
Bezlimidenin bu þekilde týkanmasý ayný zamanda kursakta þiþmeye de neden olur ve kuþ ara sýra kusarak bu birikintiyi atmaya çalýþýr. Kusmuðun kokusu, normalden daha kötüdür. Özet olarak kursakta þiþme ve zaman zaman tahýl içeriðinin kusulmasý ile birlikte aðýzdan kan gelmesi gibi durumlar bize kuþumuzda Cadidiasis hastalýðýnýn bulunduðunu göstermektedir. Bunun yaný sýra aðýz içinde veya damakta görülen küçük beyaz mantar oluþumlarý hastalýðý belirlememizi saðlar.
Daha net olan bu göstergelerin yaný sýra, kayýtsýzlýk, iþtah kaybý, aðýrlýk kaybý, kuþun performansýnda düþme, genç kuþlarda yavaþ büyüme, yetiþkin kuþlarda telek çürümesi ve tüy yarýlmasý gibi durumlar bu hastalýðýn diðer belirtileridir. Boðazdan alýnacak örnekler üzerinde yapýlacak kültür testi ile hastalýða kesin teþhis koyulabilir.
TEDAVÝ VE KULLANILABÝLECEK ÝLAÇLAR
Hastalýðýn deri enfeksiyonu ve tüy çürümesi þeklinde seyretmesi durumunda, banyo sularýna karýþtýrýlacak Bakýr sülfat sorunun çözümü için yararlýdýr. Bakýr sülfat için 1 / 2000 oranýnda sulandýrma uygundur. Bunun için 4.5 litre banyo suyuna yarým çay kaþýðý ilaç karýþtýrmak gerekir.
Bakýr sülfat, sülfürik asidin bakýr II okside etkimesi ile oluþan bir tuzdur. Parlak mavi kristaller halindedir ve piyasada “göz taþý” adý ile satýlmaktadýr. Kimyasal madde satan yerlerde bulunabilir. Ankara’da Ulus’ta Modern Çarþý’nýn üst katýnda var.
Hastalýðýn bezlimide de görülmesi durumunda Nystatin etken maddeli ilaçlar kullanýlmaktadýr. Bu etken maddeyi bulunduran güvercinler için üretilmiþ özel bir ilaç ülkemizde yoktur. Ýçinde bu etken maddeyi bulunduran beþeri bir ilaç eczanelerde bulunabilir. Bu ilaç veteriner hekim kontrolünde gerekli doz ayarlamasý yapýlarak güvercinlere kullanýlabilir. Bu ilaç hakkýnda kýsa bilgiler aþaðýda verilmiþtir.
MÝKOSTATÝN SÜSPANSÝYON
Her ml de 100.000 IU etken madde bulunmaktadýr. Bristol-Myers squibb firmasýnýn bir üretimidir. Anti fungal etkilidir.
Yazan: YAVUZ ÝÞÇEN
3 Austos 2008, Pazar, Kategori: Hastalýklar |