Biliyorum güvercinsever bir milletiz. Zubin Mehta, fi tarihinde Spor ve Sergi Sarayý'nýn damýndaki bin küsur güvercini, New York Filarmoni'nin provalarýna parazit yapýyorlar diye itlaf ettirdiðinde ben de içerlemiþtim.
Güvercinlere düþman deðilim ama, pislikleriyle binalarý aþýndýrmalarýna karþýyým. Büyük depremi bekleyen Ýstanbul'da zaten saðlam olmayan yapýlara bir de güvercin gübresini ekleyin. Malum, ABD'de çöken Minneapolis köprüsünün güvercin pisliðine kurban gittiðine dair iddialar var. Ýçerdiði amonyak ve ürik asit nedeniyle güvercin pisliði tarihi yapýlarý mahvettiðinden Londra, Basel, Venedik gibi kentlerde güvercinleri beslemek yasak. Þimdi de New York'ta güvercin besleyenlere 1000 dolar para cezasý verilmesi gündemde. Onlar güvercin düþmaný mý? Hayýr deðil. Güvercinleri beslemek sevap da deðil. Tam tersi hayvanlara eziyet. Sabahtan akþama týka basa yemlendiklerinden, boþ vakitlerini çiftleþerek geçiriyor, seri þekilde ürüyor, yuva bulamýyor ve týkýþ týkýþ yaþamak zorunda kalýyorlar. Gelecek 10 yýlda dünya çapýndaki güvercin nüfusunun, kentleþmeye paralel olarak 50 milyondan 400 milyona fýrlamasý bekleniyor.
Bizim Hüseyin Gündoðdu, sabahlarý güvercinlere söverek geliyor iþe. Çünkü Taksim'deki güvercinlerin geçtiði yolun ortasýna pislemesine, satýcýlarýn kendisine turist muamelesi yapýp güvercin yemini burnunun dibine sokmalarýna sinirleniyor.
Facebook'ta da güvercin izolasyonunu savunan muhtelif gruplara üye. Bunlar arasýnda "Evsizleri güvercinlerle besleyelim" ve "Biz de güvercinlerin tepesine pisleyelim" gibi gruplar var.
Benim yolum güvercinlerle kesiþmiyor. Bu yüzden güvercinlere de, yemlenmelerine de karþý deðilim. Hatta kýrk yýlýn baþý Yeni Cami'nin önünden geçtiðimde yem atmýþlýðým da yok deðil. Ancak Ýstanbul'un güvercin sorunu, yollarýn kesiþmesiyle ilintili deðil. Güvercinler, onlarý hiç görmeyenlerin de sorunu.
Bu kuþlarý muhtelif meydanlarda, cami avlularýnda týka basa yemlemek anormal þekilde çoðalmalarýna yol açýyor. Yem aramak gibi bir dertleri olmadýðý için, zamanlarýný çiftleþip üremekle geçiriyorlar. Ve pisliyorlar. Evrensel kültürün barýþ sembolü yaptýðý o cennetlik kuþ, yýlda 12 kilo pislik üretiyor.
KANATLI FARELER
Bu nedenle Londra, Venedik, Basel gibi görkemli tarihi yapýlarý olan kentlerde meydan güvercinlerine karþý nüfus kontrol mücadelesi veriliyor. Venedik dünyanýn en güvercin yoðun kenti. Ýnsan baþýna üç güvercin düþüyor. Diðer büyük Avrupa kentlerinde ise 20 kiþiye bir güvercin.
Þimdi New York'ta da, güvercinleri beslemeyi suç haline getirmek isteyenler var. Oradaki nüfuslarý 1 milyon. Aþýrý derecede hýzlý üredikleri için "kanatlý fare" adýný takmýþlar hayvanlara. Yemlerine doðum kontrol hapý karýþtýrýp üremelerini engelleme planý üzerinde çalýþýyorlar.
Geçen hafta New York Þehir Meclisi üyesi Simcha Felder, yapýlara zarar verip hastalýk yaydýklarý için kentteki güvencinlere savaþ açtýðýný ilan etti. "Güvercinlere yem atmayý yasaklayalým, yasaðý delenlere 1000 dolar para cezasý keselim" diye öneri getirdi. Felder'e göre, dilediði yere konup canýnýn çektiði yere pisleyen güvercinlere artýk birilerinin dur demesi gerekiyor. Güvercinlere kol kanat geren hayvan haklarý savunucularýna da "Güvercinleri o kadar seviyorsanýz, alýn evinizde besleyin, oturma odanýza pislesinler" diyor. Felder'in öneri paketinde, güvercinlere karþý þahin uçurulmasý da var.
ÞAHÝN DENEMESÝ
Aslýnda kadrolu þahin denemesi New York'ta daha önce de yapýlmýþ. 2003 yýlýnda, güvercinleri korkutsun diye Manhattan'daki bir parka eðitimli þahin salýnmýþ. Ancak þahin, bir Chihuahua'ya saldýrýnca program rafa kaldýrýlmýþ. Sonra þahin ve diðer yýrtýcý kuþ seslerini kaydedip hoparlörle korkutmaya çalýþmýþlar. Güvercinler yememiþ!
Londra belediyesi de Trafalgar Meydaný'ndaki binlerce güvercinle mücadele amacýyla hem yemcileri kaldýrmýþ, hem de kuþlarý korkutup kaçýrmak için meydana eðitimli þahinler salmýþtý. Ama, güvercinler hálá orada ve Belediye Baþkaný Ken Livingston da, program fazla pahalýya patladýðýndan ateþ altýnda.
Venedik, San Marco Meydaný'ndaki kuþlarýn tarihi yapýlarla mermer heykellere zarar vermesini önlemek için hayli zamandýr yem yasaðý uygulamaya çalýþýyor. Ancak ruhsat sahibi yem satýcýlarý iþi býrakmak istemedikleri gibi, hayvan haklarý savunucularý da yasaða þiddetle itiraz ediyor.
Los Angeles ise geçen yaz aylarýnda OvoControl P adý verilen güvercinlere özgü doðum kontrol hapýný kullanmaya baþladý.
YUMURTALARI ÇALDILAR
Güvercin pisliði, içerdiði amonyak ve ürik asit nedeniyle çeliðin paslanmasýna, yapýlarýn aþýnmasýna yol açýyor. Bir iddiaya göre, geçen aðustos ayýnda ABD'nin Minneapolis kentinde meydana gelen köprü faciasý da güvercinlerin eseri. Faciada 13 kiþi ölmüþtü. Amerikan Kimya Derneði'nden bir uzmana göre kuruyan pislikler konsantre tuza dönüþüp suyla temas ettiðinde meydana gelen reaksiyon köprünün metal iskeletini zayýflatmýþ olabilirdi.
Güvercin pisliðindeki potansiyel tehlike nedeniyle Ýsviçre'nin Basel kenti 1980'lerden beri mücadele veriyor. Neler yapmamýþlar ki. Hayvanlar kuluçkada boþ boþ yatsýn diye yumurtalarýný çalýp, yerlerine sahtelerini bile koymuþlar. Sonuçta güvercin nüfusu dört yýlda üçte iki oranýnda azalmýþ. Geçen hafta Almanya'nýn Essen kentinde düzenlenen 1. Þehir Güvercinleri Konferansý çerçevesinde Der Spiegel, Basel Üniversitesi'nden Prof. Daniel Haag-Wackernagel ile görüþmüþ. Bu güvercin uzmaný, Basel'de asla yem yasaðýna baþvurmadýklarýný, halký ikna yoluyla yemlemeyi önlediklerini anlatýyor. Wackernagel, 20. yüzyýlýn baþlarýndan itibaren kentlere uyum saðlayan güvercinlerin zehirlenip vurulduðunu, üstlerine að atýldýðýný, hatta yemlerin yüksek voltajlý platformlara konulmasý suretiyle "elektrikli sandalye" ye bile oturtulduklarýný söylüyor; "Ancak öldürmek çözüm deðil. Yine de çoðalýrlar. En iyi çözüm beslememektir. Biz Basel'de halký ikna etmeyi baþardýk" diyor.
Ancak ikna olmayanlar varmýþ. Basel'li bir güvercinsever, 89 yaþýnda ölene kadar kuþlara yýlda tam 12-15 ton yem vermiþ.
Ayþe ÖZEK KARASU
17.11.2007 - Hürriyet
Not: Bizlerde güvercinleri çok seviyoruz ve evlerimizde besliyoruz zaten sayýn Ayþe haným.
23 Austos 2008, Cumartesi, Kategori: Basýnda Güvercin |