Posta güvercinlerinin o küçücük gövdeleri, sanki hassas bir pusula. Yüzlerce kilometre uzaktan býrakýyorsunuz. Pusulanýn hep kuzeyi gösteren ibresi gibi, direkt yuvalarýna kanat çýrpýyorlar. Ýstanbul’un keþmekeþinde insanlar adres bulamazken, onlar binlerce evin arasýna sýkýþmýþ yuvalarýna þaþmaz bir isabetle iniþ yapýyorlar. Güvercin yarýþlarýnda, son iki yýlda üç þampiyon çýkartan Osman Barut ‘Bilim bunu açýklayamýyor’ diyor. ‘Fazla kafayý yormamak lazým. Anlamak mümkün deðil.’ Enerjileri bitip tükenmiyor. Güneþin doðuþuyla batýþý arasýnda geçen zamanda, 900 kilometrenin üzerinde mesafeler katedenler var. Rekor hýzlarý saatte 145 kilometreye kadar ulaþýyor. Milattan önce 12′nci yüzyýlda ilk kez Mýsýr’da askeri amaçlý olarak kullanýlmaya baþlanan posta güvercinlerine sevdalananlarýn sayýsý, ülkemizde de hýzla artýyor. Ýstanbul’da tam 13 derneðe yaklaþýk iki bin güvercinsever kayýtlý. Çorlu, Balýkesir, Ýzmir ve Manisa’daki derneklere yenileri ekleniyor. Sadece Ýstanbul’daki posta güvercinlerinin sayýsý 10 bine yakýn.
Þampiyon güvercinler
Ýlk kez 1818 yýlýnda Belçika’da, spor amaçlý gerçekleþtirilen posta güvercini yarýþlarý, ülkemizde de hýzla yaygýnlaþýyor. Þu anda Türkiye’de çeþitli dernekler tarafýndan üç ayrý yarýþ organize ediliyor. 1986 yýlýnda güvercin sevdasýna tutulup, Eyüp’te modern bir kümes kuran kuyumcu Osman Barut, þu anda 300′e yakýn yarýþ güvercinine sahip. Kümeste 3 þampiyon güvercin var. Bir çok da þampiyon adayý. Osman Barut, her gün iþini gücünü býrakýp üç saatini güvercinlerine ayýrýyor. Hastalýðýyla uðraþýyor. Yemliyor. Antreman yaptýrýyor. Kümesleri temizliyor. Üretime kafa yoruyor. Ýyi uçan bir güvercin elde etmek için, çiftleþecek kuþlarýn, soyunu iyi bilmek gerekiyor. Þampiyon diþiler, þampiyon erkeklerle eþleþtirilip, yeni þampiyonlar üretmek apayrý bir iþ. Elindeki tüm kuþlarýn soy aðaçlarý var. ‘Beslediðim her kuþun yedi nesil geçmiþi kayýtlý’ diyor Osman Barut.
Uçuþ Bilecik’ten
Havalar ýsýnýnca yarýþlar baþlýyor. Osman Barut, hafta sonlarý Ýstanbul dýþýnda. Kuþlar geçen hafta Gerede’den havalandý. Önümüzdeki günlerde Bilecik’ten uçuþ var. Yarýþlara, iki bine yakýn kuþ katýlýyor. Bir bulut gibi havalanýp, yuvalarýna doðru kanat çýrpan güvercinleri izlemek, güvercinseverler için haftanýn yorgunluðuna karþý birebir. Hele yuvalarýna dönüþlerini beklemek. O apayrý bir heyecan. ‘Kilometrelerce uzaktan salýnan kuþ yuvasýna dönünce, heyecandan dili tutulanlarý biliyorum’ diyor Osman Barut. Bu yýl yarýþlarýn son iki etabý Konya’dan ve Kýbrýs’tan uçulacak. Konya Ýstanbul arasý kuþ uçuþu 600 kilometre. Kýbrýs’tan ilk kez deniz aþýrý uçacak olan kuþlar Ýstanbul’a ulaþmak için tam 750 kilometre kanat çýrpacaklar. Geçtiðimiz yýlýn rekor uçuþu ise Malatya’dan yapýldý. Yuvalarýna dönen güvercinler tam 780 kilometre uçtular.
Doðaya armaðan
Yarýþa katýlan kuþlarýn hepsinin yuvaya dönmediðini öðrenince üzülüyoruz. Osman Barut, ‘Bu da bizim çevreci yönümüz’ diyor. Her yarýþta salýnan güvercinlerin yüzde 30′a yakýný yuvaya ulaþýr. Ýyi beslenmeyenler, iyi soydan gelmeyenler, hasta olanlar yuvalarýný bulamazlar. Çoðunlukla yorulup konduklarý bölgede kalýrlar. Her yýl bu þekilde 7-8 bine yakýn kuþu, doðaya armaðan ediyoruz.” Posta güvercini meraklýlarý, bu hobilerini tatmin için ciddi masraflara giriyorlar. Ýyi kuþlar yetiþtirebilmek için, kümeslerin özenle yapýlmasý gerekiyor. Ýyi bir soydan gelen yavru güvercinin fiyatý 75 mark civarýnda. Þampiyon olmuþ bir güvercini ise bin marktan ucuza almak imkansýz. Güvercinler, yarýþ zamanlarýnda bal katkýlý, enerjisi yüksek yemlerle besleniyor. Sýk sýk Ýstanbul dýþýna çýkýp kuþlar uçurularak antrenman yaptýrmak gerekiyor. Güvercin yarýþlarý konusunda bizden ilerde olan komþumuz Bulgaristan ve Romanya’yý sýk sýk ziyaret eden Barut, þampiyon güvercinler alarak, elindeki ýrký daha da iyileþtirmek için çaba sarfediyor.
Pasaportsuz güvercinler
Posta güvercini meraklýlarý iddialý. Býraksalar Avrupa’da yarýþacaklar. Dereceye de girecekler. Þampiyon da çýkartacaklar. Ama posta güvercinlerinin pasaportu yok. Bürokrasi gökyüzüne sýnýr çekmiþ. Postacý güvercinlerimizin Avrupa hava sahasýnda kanat çýrpmasýna izin yok. Posta güvercinini görünce gümrük memurunun eli ayaðýna dolanýyor. Çünkü onlarla ilgili mevzuat yok. Mevzuat sorunu çözülse. Bu sefer de federasyon yok. Federasyon kurmak için giriþim var. Ýzin yok. Bizim, federasyonsuz güvercin meraklýlarýný, bu yüzden Avrupa da yok sayýyor. Dünya da. Uluslararasý güvercin kataloglarýna bakýnca ne yazýk ki göðsümüz kabaramýyor. O kataloglarda bizim þampiyonlar yok. Güvercinlerimizin, yüzlerce kilometre kanat çýrpýp, rekorkýrdýklarý uçuþlarýn tescili yok. Devletin güvercinlere ayýracak vakti yok. Ne de olsa bu iþlerin rantý yok.
10.5.1998 - Hürriyet
23 Austos 2008, Cumartesi, Kategori: Basýnda Güvercin |